Kính chống cháy là gì? Vì sao ngày càng được sử dụng nhiều trong xây dựng
Kính chống cháy (Fire Rated Glass) là loại kính được thiết kế đặc biệt nhằm ngăn chặn lửa, khói và nhiệt độ cao lan sang các khu vực khác trong công trình khi xảy ra hỏa hoạn. Khác với kính thông thường, loại kính này được sản xuất với cấu trúc nhiều lớp hoặc sử dụng vật liệu đặc biệt có khả năng chịu nhiệt độ rất cao trong thời gian nhất định.
Trong các tòa nhà hiện đại, đặc biệt là chung cư cao tầng, trung tâm thương mại, khách sạn, nhà máy và bệnh viện, kính chống cháy đang trở thành một hạng mục bắt buộc theo tiêu chuẩn phòng cháy chữa cháy (PCCC). Không chỉ giúp tăng tính an toàn, kính chống cháy còn giúp duy trì thiết kế mở, sang trọng và tận dụng ánh sáng tự nhiên.
Thông thường kính chống cháy được phân loại theo thời gian chịu lửa như EI30, EI45, EI60, EI90, EI120. Con số này thể hiện số phút mà kính có thể ngăn lửa và nhiệt truyền qua trước khi bị phá hủy.
Điểm đặc biệt là khi xảy ra cháy, kính chống cháy không vỡ tung như kính thường, mà vẫn giữ được cấu trúc để ngăn lửa lan rộng, giúp kéo dài thời gian thoát nạn và hỗ trợ lực lượng cứu hỏa xử lý sự cố.
Cấu tạo của kính chống cháy – yếu tố quyết định khả năng chịu lực
Để hiểu kính chống cháy có chống va đập hay chống nổ không, trước tiên cần hiểu cấu tạo đặc biệt của loại kính này.
Phần lớn kính chống cháy hiện nay được sản xuất theo dạng kính nhiều lớp (laminated). Giữa các lớp kính là lớp gel chống cháy hoặc lớp vật liệu trương nở đặc biệt. Khi nhiệt độ tăng cao, lớp vật liệu này sẽ trương nở, tạo thành lớp cách nhiệt dày và đục, giúp ngăn lửa và nhiệt truyền qua phía bên kia.
Một số loại kính chống cháy phổ biến trên thị trường gồm:
- Kính chống cháy đơn lớp (E glass): chỉ có khả năng ngăn lửa và khói nhưng vẫn truyền nhiệt.
- Kính chống cháy nhiều lớp (EI glass): vừa ngăn lửa vừa cách nhiệt rất tốt.
- Kính chống cháy gel trương nở: sử dụng gel đặc biệt giúp tăng khả năng cách nhiệt.
Nhờ cấu trúc nhiều lớp, kính chống cháy thường dày hơn kính thông thường, phổ biến từ 12mm đến 40mm tùy theo cấp độ chống cháy.
Chính cấu trúc này cũng góp phần giúp kính có khả năng chịu lực và chịu va đập tốt hơn, nhưng điều này không đồng nghĩa hoàn toàn với kính chống nổ.
Kính chống cháy có chống va đập không?
Do cấu tạo nhiều lớp tương tự kính dán an toàn, kính chống cháy thường chịu lực và chống va đập tốt hơn kính thường. Khi bị tác động mạnh, kính có xu hướng nứt nhưng vẫn giữ các mảnh kính dính vào lớp keo ở giữa, hạn chế vỡ vụn nguy hiểm.
Điều này đặc biệt quan trọng trong các công trình đông người như:
- Trung tâm thương mại
- Tòa nhà văn phòng
- Trường học
- Bệnh viện
Trong các môi trường này, việc kính vỡ tung có thể gây nguy hiểm cho người xung quanh. Kính chống cháy giúp giảm đáng kể rủi ro đó.
Tuy nhiên cần lưu ý rằng khả năng chống va đập của kính chống cháy phụ thuộc vào loại kính và độ dày. Một số loại kính chỉ tập trung vào khả năng chịu nhiệt nên khả năng chịu lực không quá cao.
Vì vậy trong các khu vực cần an toàn cao, các nhà thiết kế thường kết hợp kính chống cháy + kính cường lực + kính dán an toàn để đạt hiệu quả tối ưu.
Kính chống cháy có chống nổ không?
Đây là câu hỏi rất nhiều chủ đầu tư quan tâm. Tuy nhiên câu trả lời chính xác là:
Không phải tất cả kính chống cháy đều có khả năng chống nổ.
Chống cháy và chống nổ là hai tiêu chuẩn hoàn toàn khác nhau trong ngành vật liệu xây dựng.
Kính chống cháy được thiết kế để:
- Chịu nhiệt độ rất cao
- Ngăn lửa lan rộng
- Hạn chế truyền nhiệt
- Giữ cấu trúc khi xảy ra cháy
Trong khi đó, kính chống nổ (Blast Resistant Glass) được thiết kế để chịu sóng xung kích cực mạnh từ vụ nổ. Loại kính này thường có:
- Nhiều lớp kính dày
- Lớp PVB hoặc SGP siêu bền
- Khung nhôm hoặc thép đặc biệt
Một số loại kính cao cấp trên thị trường có thể kết hợp cả hai tính năng chống cháy và chống nổ, nhưng giá thành rất cao và thường chỉ dùng trong:
- Đại sứ quán
- Tòa nhà chính phủ
- Ngân hàng
- Cơ sở quân sự
Trong các công trình dân dụng thông thường, kính chống cháy chủ yếu phục vụ mục đích phòng cháy chữa cháy, không phải chống nổ.
Các tiêu chuẩn kiểm định kính chống cháy trong xây dựng
Một số tiêu chuẩn phổ biến gồm:
- BS EN 1364 / EN 1634 (Châu Âu)
- ASTM E119 (Hoa Kỳ)
- UL 263 (Mỹ)
- ISO 834 (quốc tế)
Trong quá trình kiểm tra, kính sẽ được đặt trong lò nhiệt độ lên tới hơn 1000°C. Mục tiêu là kiểm tra xem trong bao lâu kính có thể:
- Giữ nguyên kết cấu
- Ngăn lửa xuyên qua
- Hạn chế truyền nhiệt
Nếu đạt tiêu chuẩn, kính sẽ được phân loại theo thời gian chống cháy như:
- 30 phút
- 60 phút
- 90 phút
- 120 phút
Các công trình tại Việt Nam hiện nay cũng phải tuân theo quy định PCCC của Bộ Công an đối với các hệ cửa kính chống cháy.
Ứng dụng của kính chống cháy trong các công trình hiện đại
Nhờ sự kết hợp giữa tính an toàn và thẩm mỹ, kính chống cháy đang được ứng dụng ngày càng rộng rãi trong kiến trúc hiện đại.
Một số vị trí thường sử dụng kính chống cháy gồm:
Cửa thoát hiểm:
Đây là vị trí quan trọng nhất. Kính chống cháy giúp giữ lối thoát hiểm không bị lửa lan sang trong thời gian nhất định.
Vách ngăn chống cháy:
Trong các tòa nhà lớn, vách kính chống cháy giúp chia khu vực thành nhiều khoang an toàn.
Cửa phòng kỹ thuật:
Các phòng chứa thiết bị điện, máy phát, phòng server thường sử dụng cửa kính chống cháy để hạn chế nguy cơ cháy lan.
Hành lang và cầu thang thoát hiểm:
Kính chống cháy giúp đảm bảo ánh sáng và tầm nhìn nhưng vẫn đảm bảo an toàn khi xảy ra sự cố.
Ngoài ra trong nhiều dự án cao cấp, kính chống cháy còn được kết hợp với hệ nhôm cao cấp để tạo ra các hệ cửa và vách kính vừa sang trọng vừa an toàn.
Lưu ý khi lựa chọn kính chống cháy cho công trình
Việc lựa chọn kính chống cháy không chỉ đơn giản là chọn loại kính, mà còn cần quan tâm đến hệ khung và thi công lắp đặt.
Trước tiên, cần xác định thời gian chống cháy yêu cầu của công trình (30, 60 hay 120 phút). Mỗi khu vực trong tòa nhà có thể yêu cầu mức chống cháy khác nhau.
Tiếp theo là lựa chọn hệ khung phù hợp. Kính chống cháy thường phải kết hợp với khung thép hoặc khung nhôm chống cháy chuyên dụng, nếu sử dụng khung thông thường có thể làm giảm hiệu quả chống cháy của toàn bộ hệ cửa.
Một yếu tố rất quan trọng khác là đơn vị thi công. Lắp đặt kính chống cháy cần tuân thủ đúng kỹ thuật như:
- Gioăng chống cháy
- Keo chống cháy
- Phụ kiện đạt tiêu chuẩn PCCC
Nếu thi công sai kỹ thuật, hệ kính có thể không đạt tiêu chuẩn khi kiểm định PCCC, gây ảnh hưởng đến quá trình nghiệm thu công trình.
Kính chống cháy là vật liệu quan trọng trong thiết kế công trình hiện đại, giúp bảo vệ con người và tài sản khi xảy ra hỏa hoạn.
Về khả năng chịu lực, kính chống cháy có thể chống va đập tốt hơn kính thông thường nhờ cấu trúc nhiều lớp. Tuy nhiên, không phải tất cả kính chống cháy đều có khả năng chống nổ, vì chống nổ là tiêu chuẩn kỹ thuật hoàn toàn khác.
Do đó, khi lựa chọn kính cho công trình, cần xác định rõ mục đích sử dụng: chống cháy, chống va đập hay chống nổ để lựa chọn loại kính phù hợp.
Nếu được thiết kế và lắp đặt đúng tiêu chuẩn, kính chống cháy sẽ trở thành giải pháp an toàn hiệu quả, đồng thời vẫn đảm bảo tính thẩm mỹ cho công trình hiện đại.
—> Xem thêm: Độ dày kính chống cháy ảnh hưởng thế nào đến khả năng chịu lửa?
